Şirket kurma ve yönetme sürecinin zorlukları, işletme sahiplerinin iyi bildiği bir gerçektir. Özellikle ticari başarıyı yıllar boyunca istikrarla artırarak sürdürmek büyük bir beceri gerektirir. Bu makalemizde, nesiller boyu sürdürdüğü başarıyı yakalayan, Cumhuriyet dönemine bile uzanan 10 eski işletmeyi sizler için derledik.
- Hacı Bekir Lokumları – 1777: Bekir Efendi, Kastamonu’dan İstanbul’a gelerek 1777 yılında Bahçekapı Semti’nde küçük bir şekerci dükkanı açar. Lokum, akide gibi şekerlemeleri imal edip satar. Şekerleme ticaretini sürdürürken, 1817-1820 yılları arasında hac görevini yerine getirerek “Hacı Bekir” olarak anılmaya başlar. Şekerci Hacı Bekir Efendi’nin ünü, dört asır boyunca sürdürdüğü ürünleri farklı kıtalara yayarak devam eder.
- Ziraat Bankası – 1863: Osmanlı İmparatorluğu’na bağlı Yugoslavya’nın Niş kenti valisi olan Mithat Paşa, çiftçilerin zor koşullarını görerek devlet yardımının gerekliliğine inanır. 1863 yılında çiftçilerin oluşturduğu kaynakla “Memleket Sandıkları” adı altında milli bankacılığın ilk örneği olan teşkilatı kurar. Bu girişim, bugünkü Ziraat Bankası’nın temellerini oluşturur.
- İskender Mehmetoğlu – 1867: 1867 yılında Bursa Kayhan’da dünyaya yayılacak lezzetli bir yiyeceğin temelleri atılır. İskender Efendi, kuzu etinin farklı bölümlerinin eşit dağılmasını sağlamak amacıyla kuzu etini dikey çubuğa kat kat yerleştirerek özel bir ocakta pişirmeyi tasarlar. Bu şekilde geliştirilen İskender Kebabı’nın ünü, İstanbul’dan dünyaya yayılır.
- Kurukahveci Mehmet Efendi – 1871: 1871 yılında Mehmet Efendi, çiğ kahve çekirdeklerini kavurup öğüterek müşterilere hazır olarak sunmaya başlar. Bu kolaylık ve kaliteli ürün anlayışıyla “Kurukahveci Mehmet Efendi” lakabıyla anılmaya başlar.
- Vefa Bozacısı – 1876: 1876 yılında Hacı Sadık Bey, boza üretimine başlar. 1895 yılında Vefa semtinde açılan bozacı, “Vefa Bozacısı” adıyla anılmaya başlar ve boza üretimini nesiller boyu sürdürür.
- Komili – 1878: 1878 yılında Midilli Adası’nda başlayan Komili öyküsü, Ayvalık’a göç ederek devam eder. Kaliteli içme suyu sağlamak amacıyla II. Abdulhamit tarafından kurulan Memleket Sandıkları, Komili markasının temelini oluşturur.
- Rebul – 1895: 1895 yılında Jean Cesar Reboul tarafından İstanbul Beyoğlu’nda kurulan Rebul Eczanesi, günümüze kadar kaliteli ürün ve hizmet anlayışıyla hizmet verir.
- Tarihi Sarıyer Börekçisi – 1895: 1895 yılında kurulan Tarihi Sarıyer Börekçisi, Osmanlı döneminin kıtlık zamanlarında kurulmuş ve bugün Türkiye’nin en eski aile şirketlerinden biri olarak hizmet vermektedir.
- Hamidiye Su – 1902: 1902 yılında II. Abdulhamit tarafından kurulan Hamidiye Su, İstanbul’a kaliteli içme suyu sağlamak amacıyla büyük bir projenin ürünü olarak tesis edilir.
- Koska – 1907: Denizli’de başlayan Koska öyküsü, 1931 yılında İstanbul’a taşınır. Helva, tatlı, lokum üretimiyle ünlenen Koska, aile mesleğini nesiller boyu sürdürerek bugüne taşır.
Bu işletmeler, uzun yıllardır faaliyet gösteren ve büyük bir özenle geliştirilen köklü işletmelerdir. Hem geleneksel hem de yenilikçi anlayışlarıyla Türkiye’nin ticari ve kültürel zenginliğine katkı sağlamışlardır.
