Gönüllerimizin derin nağmesi, kendi ifadesiyle “sıkıntılarımızın ortağı”, türkülerinde özde bir benlik bulduğumuz, sazın ve sözün ustası, abdallık geleneğinin son temsilcisi, bozkırın melankolik şairi Neşet Ertaş. Onun hakkında ne kadar yazsak az, çünkü o anlatılarla sınırlanamayacak kadar büyük bir sanat insanı…
Neşet Ertaş, Kırşehir’in Çiçekdağı, Kırtıllar Köyü’nde dünyaya gözlerini açar. Babası saz üstadı Muharrem Ertaş, annesi ise Döne Ertaş’tır. Gençlik yılları köyünde geçer. Babasıyla birlikte düğünlere gitmeye başlayan Ertaş, ilk olarak zillerle müziğe adım atar. Ardından kaşıkla ritim tutma deneyimleri yaşar, ancak müzik yolculuğuna kemanla devam eder.
Sanatının zirvesi ve hayatının temel noktası ise bağlamasıdır. Babasından miras kalan müzikal bilgi ve kültürü, sazının tellerinde yaşatır. “Yüreğin emrinde parmak yürüyecek” diyerek anlatır duygularını, ilk bestesi olan “Anam Ağlar Baş Ucumda Oturur” ile içindeki söz yazarını da keşfeder. Babası Neşet’in yaratıcılığını sezer, Ertaş babasına döner ve “Sonunda ne diyeyim baba?” diye sorar. “Bize garip derler yavrum, gönül de garip” der ve Ertaş kendine “Garip” mahlasını seçer, böylece sevdayı, hasreti bu mahlasla türkülerine işler. Büyük usta için hayat hiç de kolay olmaz. İstanbul’a gider, geçimini sağlamak için çabalar, birçok zorlukla mücadele eder ve yolu Şençalar Plak ile kesişir. 1957 yılında babasının eseri “Neden Garip Garip Ötersin Bülbül”e ilk plak kaydını yapar. Fakat bir eksiklik, yabancılık hissi onun hayatını gölgeler. Kırşehir’e geri döner ve TRT’nin “Yurttan Sesler” programında Hacı Taşan’ı (kendisinin tabiriyle Hacı Emmisi’ni) izlemesi, onun geleceğini şekillendiren bir adımdır. Sazını alıp Ankara’ya gider ve TRT’de sesini tüm Türkiye’ye duyurmaya başlar.
Ankara’da bir gazinoda çalışırken Leyla ile tanışır, evlenir. Babası bu evliliği onaylamasa da üç çocuğu olur ve on yıl süren bir evlilik yaşarlar. Ancak bu on yıl süren birliktelik, Neşet Ertaş’ı efsanevi türkülerinin doğmasına yol açacak ayrılığa taşır. “Mevlam ayrılık vermesin gökte uçan kuşa Leylam” dizeleriyle sevdayı, ayrılığın acısını dile getirir. Uykusuz geceler ve alkol sahnede felç geçirmesine neden olur, tedavi için Almanya’ya kardeşinin yanına gider. Uzunca bir süre gözlerden uzak bir yaşam sürer Almanya’da. 2000 yılında İstanbul’a dönerek ilk konserini verir ve sanatına kaldığı yerden devam eder. Ancak prostat kanseri nedeniyle 25 Eylül 2012’de İzmir’deki hastanede vefat eder. Şimdi bir ayrılık, bir yoksulluk ve bir ölüm Garip’in başına gelmiştir…
Unesco Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi kapsamında yapılan ulusal envanterler sonucunda Yaşayan İnsan Hazineleri Türkiye Ulusal Envanterine dahil edilir ve Neşet Ertaş “Yaşayan İnsan Hazinesi” olarak kabul edilir. 25 Nisan 2011’de İTÜ Devlet Konservatuvarı tarafından fahri doktora ödülüne layık görülür, bağlamadaki ustalığı ve türkülerinin değeri konservatuvarlarda ders olarak okutulur. Hayatı ve eserleri Doç. Dr. Erol Parlak tarafından iki ciltlik bir kitap halinde yayımlanır. Onun yaşamını anlatan “Garip” adlı belgesel projesiyle onu Almanya’dan getiren ve sevenleriyle tekrar buluşturan kişi Bayram Bilge Tokel’dir.
“Neden Garip Garip Ötersin Bülbül,” “Gitme Leylam,” “Türküler Yolcu,” “Sazlı Oyun Havaları,” “Türkülerle Yaşayan Efsane Deyişler Bozlaklar Türküler,” “Gönül Ne Gezersin Seyran Yerinde,” “Kendim Ettim Kendim Buldum,” “Kibar Kız,” “Hapishanelere Güneş Doğmuyor,” “Sazlı Sözlü Oyun Havaları,” “Gel Gayri Gel,” “Şirin Kırşehir,” “Kova Kova İndirdiler Yazıya,” “Seçmeler 2,” “Seçmeler 3,” “Seher Vakti,” “Altın Ezgiler 3,” “Benim Yurdum,” “Nostalji 1,” “Ölmeyen Türküler 2,” “Ölmeyen Türküler 3,” “Gönül Yarası” Neşet Ertaş’ın unutulmaz albümleridir.
Büyük üstat Neşet Ertaş’a saygı ve özlemle…
